Spływy Kajakowe rzeką Brda Woziwoda

Spływy kajakowe rzeką Brdą z przystankiem w Woziwodzie to sposób na poznanie jednego z najładniejszych odcinków tej rzeki. Woziwoda, niewielka osada leśna kilka kilometrów na północ od Tucholi, stanowi naturalny punkt końcowy dla popularnej trasy z Rytla – około 18-20 kilometrów spokojnego pływania przez serce Borów Tucholskich. Rzeka tutaj jest wąska, meandruje między lasami, a po drodze czeka kilka naturalnych przeszkód, które sprawiają, że spływ nie jest monotonny.

Co ważne, nie trzeba być wytrawnym kajakarzem, żeby dać sobie radę. Brda na tym odcinku ma delikatny nurt, który miejscami nieco przyspiesza, ale bez ekstremalnych wrażeń.

Dlaczego akurat Brda i Woziwoda

Brda przepływa niemal w całości przez tereny objęte różnymi formami ochrony przyrody, więc krajobraz pozostaje dziki i niewiele zmieniony przez człowieka. Powalone drzewa leżące w nurcie, głazy sterczące z wody, gęste lasy po obu stronach – to wszystko sprawia, że spływ ma w sobie coś z małej wyprawy. National Geographic Polska uznał jeden z odcinków Brdy za jedną z sześciu najlepszych tras kajakowych w kraju, więc reputacja tej rzeki jest solidna.

Woziwoda jako cel spływu działa dobrze z kilku powodów. Po pierwsze, odległość z Rytla jest optymalna na jednodniową wycieczkę – da się ją spokojnie pokonać w 5-6 godzin z przerwami na odpoczynek. Po drugie, w Woziwodzie znajduje się kompleks nadleśnictwa z pomostem do cumowania kajaków i polem namiotowym dla tych, którzy chcą zostać na noc. Jest też drugi pomost przed mostem drogowym, przeznaczony dla spływów jednodniowych, więc logistyka jest przemyślana.

Co zobaczysz po drodze

Większość trasy prowadzi przez gęste lasy – iglaste i liściaste mieszanki typowe dla Borów Tucholskich. Tylko w okolicach Zapędowa pojawiają się fragmenty łąk i pól, które przerywają zieloną ścianę drzew. Rzeka silnie meandruje, więc za każdym zakrętem widok się zmienia. Czasem brzegi są płaskie i porośnięte trzciną, czasem tworzą strome skarpy pokryte mchem.

W połowie trasy, we wsi Brda (tak, wieś ma taką samą nazwę jak rzeka), można zrobić przerwę. Znajduje się tam pensjonat z polem namiotowym „Zielony Wiatr” oraz bar „Mewa”, gdzie serwują pstrągi. Jest też miejsce na ognisko i boisko do siatkówki, więc jeśli ktoś ma ochotę na dłuższy postój, da się tutaj spędzić godzinę czy dwie.

Po wypłynięciu z wioski Brda, po około kilometrze, mija się most w Zapędowie, a za nim po prawej stronie znajduje się nowe pole namiotowe. Dalej do samej Woziwody nie ma już praktycznie możliwości zrobienia przystanku – rzeka płynie przez nieprzerwany korytarz leśny.

Naturalne przeszkody i poziom trudności

Brda na tym odcinku nie jest rzeką łatwą w takim sensie, jak sztuczne kanały czy spokojne jeziora. Pojawiają się powalone drzewa, które trzeba ominąć lub przeciągnąć pod nimi kajak. Są też kamienie w nurcie i miejscami większa głębokość, co wymaga odrobiny uwagi. Latem, gdy poziom wody jest niższy, rzeka uchodzi za łatwą z drobnymi wyjątkami, ale wiosną czy po deszczach może być bardziej wymagająca.

Nie oznacza to jednak, że trzeba mieć doświadczenie. Pojedyncze przeszkody można pokonać bez specjalnych umiejętności – wystarczy zachować spokój i słuchać instrukcji, jeśli ktoś płynie z przewodnikiem. Dla osób, które pierwszy raz trzymają wiosło, ta trasa może być lekkim wyzwaniem, ale zdecydowanie wykonalnym.

Brda jest często nazywana „królową Borów” ze względu na swoją długość (238 km) i różnorodność krajobrazów. Przepływa przez tereny o wysokiej wartości przyrodniczej, gdzie można spotkać zimorodki, bociany czarne, bobry i wydry.

Dla kogo ten spływ

Trasa Rytel-Woziwoda sprawdzi się dla większości osób szukających aktywnego wypoczynku na łonie natury. Rodziny z dziećmi w wieku szkolnym powinny dać sobie radę, o ile dzieci potrafią już spokojnie siedzieć w kajaku przez kilka godzin. Dla par i grup znajomych to dobra opcja na jednodniową wycieczkę bez nocowania pod namiotem.

Miłośnicy fotografii znajdą tutaj sporo ciekawych kadrów – zwłaszcza rano, gdy mgła unosi się nad wodą, albo późnym popołudniem, gdy słońce przebija się przez korony drzew. Obserwatorzy ptaków też nie powinni się nudzić, choć trzeba zachować ciszę, żeby nie płoszyć zwierząt.

Wypożyczalnie kajaków sugerują wybieranie tej trasy poza weekendami. W soboty i niedziele na rzece robi się tłoczno, a na polach namiotowych trudno znaleźć miejsce przy ognisku. W tygodniu spływ jest zdecydowanie spokojniejszy i bardziej kameralny.

Praktyczne informacje

Wynajem kajaka na trasę Rytel-Woziwoda kosztuje zazwyczaj od 100 do 150 złotych za kajak dwuosobowy, w zależności od wypożyczalni i sezonu. W cenę zwykle wchodzi transport z powrotem do punktu startowego oraz podstawowy sprzęt (wiosła, kapoki). Warto zapytać o szczegóły przy rezerwacji.

Spływ zajmuje około 5-6 godzin czystego pływania, ale lepiej zarezerwować sobie cały dzień, żeby mieć czas na przerwę na jedzenie i odpoczynek. Start z Rytla możliwy jest zwykle od rana – wypożyczalnie zazwyczaj zaczynają wydawać sprzęt między 8:00 a 10:00. Rezerwacja z wyprzedzeniem jest wskazana, zwłaszcza w lipcu i sierpniu.

Dojazd do Rytla: miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej 240, około 20 km na północ od Tucholi. Jeśli ktoś jedzie z Trójmiasta, to trasa wiedzie przez Kościerzynę i Brusy – łącznie około 100 km. Z Bydgoszczy jest bliżej, bo około 60 km przez Tucholę. Parking przy wypożyczalniach jest zazwyczaj dostępny.

Co zabrać: wodoodporny worek na rzeczy, krem z filtrem (słońce odbija się od wody i można się szybko spalić), nakrycie głowy, buty, które mogą zmoknąć, i coś do jedzenia. Woda pitna w bidonie też się przyda. Telefon lepiej zabezpieczyć w wodoodpornym etui, choć zasięg w środku lasu bywa kiepski.

W Woziwodzie znajdują się dwa pomosty do cumowania kajaków – pierwszy dla osób zostających na polu namiotowym, drugi przed mostem drogowym dla spływów jednodniowych. Kompleks nadleśnictwa oferuje nocleg pod namiotem dla tych, którzy chcą kontynuować spływ następnego dnia.

Inne opcje tras z Woziwodą

Woziwoda nie musi być tylko punktem końcowym. Można też zacząć spływ z Nadolnej Karczmy i dopłynąć do Woziwody – to około 8 km, czyli krótsza wersja na popołudniową przygodę. Z kolei dla bardziej wytrwałych dostępna jest trasa Woziwoda-Rudzki Most, która liczy około 24 km i zajmuje cały dzień.

Dla tych, którzy mają więcej czasu, możliwy jest spływ wielodniowy z noclegami na polach namiotowych. Woziwoda wtedy staje się etapem pośrednim – można tu przenocować, a rano ruszyć dalej w stronę Tucholi, Świtu czy Gostycyna.

Długość tras można elastycznie dostosowywać do kondycji i planów. Wypożyczalnie oferują różne pakiety, od krótkich spływów jednodniowych po kilkudniowe wyprawy z pełnym zapleczem logistycznym. Transport kajaków i uczestników jest zwykle załatwiany przez organizatorów, więc nie trzeba się martwić, jak wrócić do punktu startowego.