Mural „Legenda o powstaniu herbu Świecia”

Na kamienicy przy ulicy Sądowej 16 w Świeciu rozpościera się wielkoformatowe malowidło, które przenosi w czasy średniowiecza. Mural przedstawia księcia Grzymisława, władcę tych ziem w XII wieku, w dramatycznym momencie, który według legendy zadecydował o wyglądzie herbu miasta. Kolorowe dzieło o wysokości kilkunastu metrów to jedna z trzech wielkich malowideł tworzących szlak murali miejskich – nietypową galerię sztuki pod gołym niebem.

Nie każdy wie, że lokalizacja tego muralu nie jest przypadkowa. Zaledwie kilka kroków dalej znajduje się ulica Grzymisława, gdzie kończy się szlak rowerowy nazwany imieniem tego księcia.

Legenda o księciu, dziku i cudownym ratunku

Historia opowiedziana na muralu sięga schyłku XII wieku. Książę Grzymisław, u kresu swego życia, wyruszył na polowanie w okoliczne bory. Podczas pogoni za ogromnym dzikiem spadł z konia i złamał nogę. Samotny, przerażony, leżący w leśnej gęstwinie, zadął w myśliwski róg wzywając pomocy.

Dźwięk rogu usłyszał jego kapelan, który natychmiast pospieszył na ratunek i sprowadził księcia do Świecia. W podziękowaniu za ocalenie Grzymisław postanowił sprowadzić do miasta zakon joannitów. Do herbu Świecia wprowadził dwie głowy świętego Jana rozdzielone wiecznie płonącą świecą – jako wyraz czci i hołdu. Tak powstał najstarszy, legendarny herb miasta.

Istnieje też inna wersja tej legendy, w której głównym bohaterem jest książę pomorski Świętopełk. Według niej władca wracał nocą Wisłą z wyprawy na Krzyżaków, gdy burza przewróciła łodzie. Światło świecy trzymanej przez pustelnika na wysokiej skarpie uratowało tonących, wskazując im drogę do brzegu.

Artystyczna interpretacja średniowiecznej opowieści

Mural nie jest dosłowną ilustracją legendy – to artystyczna wizja stworzona przez Izebelę Dudzik, znaną jako Dewizka. Projekt został zrealizowany przez poznańskie Studio MURALL, które ma na koncie dziesiątki znanych murali w całej Polsce. Efekt to kilkunastometrowe dzieło, które barwnie opowiada o początkach miasta i jego symboliki.

Malowidło wyróżnia się intensywnymi kolorami i dynamiczną kompozycją. Można dostrzec postać księcia, elementy heraldyczne, symbole związane z legendą. Całość tworzy spójną narrację wizualną, którą łatwo odczytać nawet bez znajomości szczegółów historycznych.

Szlak murali – kolorowa opowieść o Świeciu

Mural z legendą o herbie to część większego projektu pokolorowania miasta, zainspirowanego amerykańskimi street artowymi inicjatywami. Pomysłodawcą był Tomasz Pasiek, który chciał wzbogacić przestrzeń miejską Świecia o wielkoformatowe dzieła sztuki opowiadające o lokalnej historii i kulturze.

Oprócz muralu z księciem Grzymisławem na szlaku znajdują się jeszcze dwa inne dzieła. Jedno przedstawia Witolda Aleksandra Herbsta, uczestnika bitwy o Anglię, który służył w słynnym dywizjonie 303 w brytyjskich siłach powietrznych. Co ciekawe, Herbst mieszkał zaledwie 150 metrów od miejsca, gdzie teraz znajduje się poświęcony mu mural.

Trzecie malowidło, zlokalizowane przy ulicy Mestwina 18, to architektoniczna pocztówka ze Świecia. Prezentuje najciekawsze budowle miasta – zarówno istniejące jak zamek krzyżacki i kościół starofarny, jak i nieistniejące już obiekty: synagogę z ulicy Klasztornej zburzoną w 1939 roku czy wiatrak, który do 1963 roku stał na terenie obecnego osiedla 800-lecia.

Dla kogo jest ten mural

To miejsce zainteresuje przede wszystkim miłośników historii lokalnej i street artu. Rodziny z dziećmi również znajdą tu coś dla siebie – kolorowa opowieść o księciu i legendzie może być dobrym pretekstem do rozmowy o historii miasta. Mural sprawdzi się jako punkt na trasie spaceru po Świeciu, szczególnie w połączeniu z pozostałymi dwoma dziełami z szlaku.

Fotografowie docenią intensywne kolory i monumentalną skalę dzieła. Warto przyjść w różnych porach dnia – światło zmienia odbiór muralu, nadając mu inny nastrój.

Świecie poza szlakiem murali

Odwiedzając mural przy ulicy Sądowej, warto poświęcić czas na zwiedzenie innych atrakcji miasta. W pobliżu znajdują się fragmenty średniowiecznych murów obronnych – co ciekawe, to nie rynek otaczają te fortyfikacje, bo centrum powstało dopiero w drugiej połowie XIX wieku.

Warto zajrzeć do zamku krzyżackiego, starego kościoła farnego, czy Izby Regionalnej Ziemi Świeckiej. Nieco dalej czeka Park Miniatur. Świecie może nie jest najpopularniejszym celem turystycznym regionu, ale łączy niepozorny wygląd z zaskakująco bogatą historią.

Herb Świecia z płonącą świecą i głowami świętego Jana to jeden z najbardziej rozpoznawalnych herbów miejskich w województwie kujawsko-pomorskim. Legenda o jego powstaniu jest od wieków przekazywana z pokolenia na pokolenie, a teraz można ją zobaczyć na ścianie kamienicy w pełnym kolorze.

Informacje praktyczne

Lokalizacja: Mural znajduje się przy ulicy Sądowej 16 w Świeciu, w centrum miasta. Pozostałe dwa murale ze szlaku: Witold Aleksander Herbst – w pobliżu ulicy Sądowej (kilkadziesiąt metrów od muralu z legendą), oraz Architektoniczna pocztówka – u zbiegu ulic Podgórnej i Mestwina (Mestwina 18).

Dostępność i opłaty: Murale są dostępne bezpłatnie przez całą dobę. Można je oglądać z ulicy, nie ma żadnych ograniczeń czasowych ani opłat za wstęp.

Jak dojechać: Centrum Świecia jest łatwo dostępne pieszo – od dworca PKP do muralu przy ulicy Sądowej to około 15 minut spaceru. Samochodem można dojechać w okolice centrum i zaparkować na jednym z publicznych parkingów. Świecie leży przy drodze krajowej nr 5, w odległości około 40 km od Bydgoszczy i 50 km od Torunia.

Ile czasu przeznaczyć: Sam mural można obejrzeć w kilka minut, ale warto zaplanować spacer po całym szlaku murali – zajmie to około 30-45 minut. Jeśli połączyć to z krótkim zwiedzaniem centrum Świecia, wystarczy półtorej do dwóch godzin. Dla osób zainteresowanych głębszym poznaniem miasta warto zarezerwować pół dnia.

Dodatkowe informacje: Szlak murali miejskich w Świeciu ma swoją stronę na Facebooku, gdzie można znaleźć aktualne informacje o projektach artystycznych w mieście. Murale powstały w 2021 roku jako efekt inicjatywy mającej wzbogacić przestrzeń miejską o sztukę dostępną dla wszystkich.